Otashi vulika ondjodhi ya NAMIBIA yi halakanepo yafa ndjoka yAfika

0
225

Manga Namibia ta dhimbulukwa omimvo 25 dhemanguluko osha simana okuthikama noku tala ngele ethimbo lyemanguluko ndyoka lya piti ,olya eta tuu oshilongo popepi noku adha ondjodhi yasho.Shika otwa pumbwa okushininga oshoka okuza Kemanguluko 1990 inatu mona ompito okutala nokutya ondjodhi yetu oyo naanaa yinipo .Ngele otwa kala inaatu shi ninga nena omapipi tageya otaga kakala gaana omakankameno gakola okupopila oshigwana komashongo ngoka tashi ka taalela monakuyiwa. Opo tu uveko nawa nenge tu tomone kutya ondjodhi yaNamibia oshike otwa pumbwa oku tala konima hoka twa zi ongo oshilogo shina aantu yayooloka.Ngaashi ashike shaningwa nehangano Lyuukumwe wAfrica nenge Ehangano lyAfrika mpoka onkalo yatameke okutekapo sho omalunduluko nonkalo ye eta opo ondjodhi yUukumwe waAfrika yi dhimeye.Shika osha ningwa molwashoka aawiliki oya lunduluka ,ya landulwa ku yalwe aape mboka yena omadhiladhilo giili, na oya hala oku uka mondjila yi ili ya yooloka kwaandjoka ya li ya tamekwa petameko.

Otatu vulu okuyelekanitha onkalo ndjika kombinga yondjodhi yoshilongo shetu, unene tuu ngele otwali tuna ondjodhi ndjoka,kutya uuna aawiliki yopapolitika ya lunduluka ,nondjodhi ohayilunduluka nolundji ndjika ohayi dhimbiwa.

Natu italeni kAmerica mboka yena ondjokonona yi li nawa sho aluhe yo haya shuna konima noku tala elalakano lyawo lyorepublika olya li olyo naanaa lini uuna taya endulula omauvaneko gaadhikipo yoshilongo shoka,ngaashi ya shanga kutya aantu ayehe oya shitwa yethike pamwe noya pewa uuthemba mboka itaa yavulu oku wu kuthwa.mokati kaambuka omuna uuthemba womwenyo,emanguluko oshowo okukala menyanyu.Naaluhe ngele oya kala itaa ya uvathana ohaya shuna kelalakano ndyoka opo yi unganeke isheweongo omuntu gumwe kohi yepandela limwe ihe ha kohi yomapandela niilimbo yoongundu dhawo dhopolitika ndhoka odho hadhi kondjele iilonga yokupangela.

 Ondjodhi ya Namibia otayi ahdika molweendo lwekondjelomanguluko unene tuu metameko lyayo.Shotango Namibia ngaashi tumu shi nena ina etwapo kaantu ye yoyene, ndele nguka okwa zi montseyo oshowo memono lyiihuna ndyoka aantu mbaka ya ningilwa, molwashoka yi iyadha pehala lyontumba, mpoka ngiika ando okwa li kaa ya lipo andola otashi vulika inaa ya thindilwa kongudhi ngaaka.Onkene omahepeko ngoka oge ya hingi opo ya thikame noku ipopila ya popile noku gamena uuthemba wawo mboka ya pewa ku Kalunga ya kale aantu yena ongushu nondhilo, yo yena wo okusimanekwa ongo aantu .Onkene ekondjo ndika oku popila uuntu wawo olye ya tonatitha opo yam one kutya yo omuntu gumwe nonando ngele ando okwa li inaa ya kolonyekwa nokululumikwa kuukoloni ando ngiika uukumwe mbuka ina ye wu tungapo.Omadhiladhilo ngaka ota ga tsu kumwe naangoka ga o Ali Mazrui’s sho a popile omumvo  1963, kutya shoka hashi ithanwa uukwaAfrika osho owala kutya mbaka oya li ya kolonyekwa kaaEuropa opuwo nokaa pena we shilwe shoka tashi ulike uukwAfrika woshili.Sigo onena Uukumwe wAfrica oulipo ashike kondje yekondjo lyuukumwe oku gandja ombedhi kuEuropa omolwa okukolonyeka Afrika nenge haya longitha mbuka okukonga iimaliwa nomakwatho galwe. Ngele owa tala kombinga yiipindi pokati kiilongo yAfrika kapena sha sha thikama, ngashi ashike sho aawiliki yAfrika ihaa ya simaneke omauvathano gopaigwana, shila okupopila iinima nonkalo ndjoka yaashi okupopilwa. Aaherero oyo tango ya eta puuyelele ondjodhi ya Namibia pethimbo ya kondjitha aaNdowishi sho Samuel Maharero a shangele omuleli omukwawo gwaaNama Hendrik Witbooi a ti naya fumvike omayoooloko gawo yo ya kondjithe omutondi gwawo gumwe ngoka a li teya yugu oshilongo shawo.

Mombepo ndjika Maharero okwa kunu ombuto yelongelokumwe oshowo yoku tala kutya oshinima shasima osho okukondjela emanguluko mokudhimbwa po omayooloko ngoka ge li mokati kaantu.Oshikwawo ekankameno lyokulongelakumwe oku adha elalakano enene olyo lya li ehuku lyuuNamibia. Shika osho sha egulula eiyuvo kutya Namibia limwe inali kankamekelwa komuhoko gumwe.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here