Peter Ondume yomomufitu Iita yopOnhumba yokUumbugantu

0
372
Peter Jungle Fighter

Olugodhi lwopOnhumba yokUumbugantu olwa li lwa kondjwa kiilyo yetanga hali ithanwa Far East Detachment ndyoka lyali hali komandwa ku Philipus Shikuma Kamati, ta kwathelwa kOmupevi kOmmissala gopolitika Hailwa Paulus Nghiwete oshowo ookommanda yoplatoon ngaashi Rubben Neshiko, Lukas Nakale na Nigegeti. Mu Auguste 1979 ombelewa yiita moshitopolwa shetu oyetu lombwele opo tu longekidhe okuhomona aakwiita yomutondi mboka haya longele moshitopolwa moka tse twa li hatu longele, meni lya Namibia.

Olugodhi nduka olwa li lwa kondjwa ongo oshitopolwa shedhimbuluko lyesiku lyo 26 Auguste 1966 esiku lyiita yopOmugulugombashe.

Etanga ndyoka lya li lya ka homona omutondi olyali lya thikama maakwiita omilongo 80 ya homata ondjembo yuunene woo 82mm yokuumba omortars, oondjembo ndatu dhokuumba omortars dhuunene wo 60mm, oobazooka dhili omulongo, oondjembo dhomashina dholudhi lwo PK dhili ntano oshowo uuhampi woomboma dhopekek nenge [handgrenades] owundji . Aakwiita oya li wo ya homatekwa iilwitho yilwe ayihe, nelalakano okudhenga noku gandja ehanagulo mokati kaatondi unene moshitopolwa shoka konyala shali sha mangululwa kashona momudhingoloko gwa Kongo moka mwali muna okamba yaakwiita yomutondi.

Otwa tameke olweendo lwetu oku ka homona omutondi okuza kOhandabo konyala ookilometa 50 okuza koongamba dha Namibia nAngola omanga omasiku 26 Auguste 1979 inaaga adha.

Odetachment yetu nenge etanga lyetu olyo limwe lyali li na aakwiita oondjumbeta noshowo yeshi okutumwa polugodhi ndele otaya galuka ya dhenga omutondi nonyanya. Omanga inaatu ya mondjila oku ya kolugodhi, Kommanda Kamati osho Politikala kommissar Shoopala oye tu pe ethano alihe kombinga yolugodhi ndoka luna oku ka kondjwa, oshowo oyetu longekidha nawa.

Ookomanda odhindji odha li dha kuthombinga molugodhi nduka mwa kwatelwa na Hailwa Ruben Neshiko ngaashi a tseyika nedhina lyomiita Matondo ga Niilonga ngoka aadhikile ashike opo a galuka ko USSR hono a li a dheulilwa ishewe ontseyo yuukwiita.

Oshitopolwa shuundaadhi molugodhi nduka natango oshali sha dhana onkandangala  melongekidho lyalwo.

Oohailwa mbaka oyo ya li noshinakugwanithwa okukwatela komeho etanga molugodhi, oyo wo ya tala noku tseya kutya aakwiita yomutondi oye thike peni momwaalu oshowo kutya oya humbata oondjembo dhomaludhi geni. Oondaadhi odho wo dha pe ookommanda omayele nkene olugodhi lu na oku kondjwa opo esindano li ka le lyoPLAN noshowo okushonopeka ekanitho lyaakwiita yokakulumbwati pethimbo lyolugodhi.

Sho twa thiki meni lyoshilongo aanamukunda pomukunda Omboloka oyetu tseyithile kutya oopatololi dhaakwiita yomutondi momudhingoloko ngoka odha li dha shonopala.

Oya hokolola kutya aakwiita yomutondi mboka ya monikile momudhingoloko ngoka oya li ya monika konima yoshiwike shimwe.

Sho kommanda Kamati uuvu onkundana ndjika okwa tokola opo aakwiita yamwe yoondaadhi ya ye kOndema hoka haku kala taku inyenge aakwiita yomutondi omathimbo nomathimbo.

Aakwiita yomutondi oya li ye hole okukala noopatololi momukunda nguka Ondema onkene otwali twi inekela kutya otashi vulika tu ya adhe mo momukunda ngoka. Sho twa thiki momukunda ngoka aakalimo oya hokolola kutya aakwiita yomutondi oya monikile moka omasiku gaali ga pitipo.

Aanamukunda oya hokolola wo kutya aatondi yetu oya li ya monika pomukunda Okamanya ongula yesiku ndyoka.Konima yoku hokololelwa kombinga yonkalo ndjoka Kommanda okwa tokola opo tu ninge oshilangela kuuzilo wOndema pooha dhondjila ndjoka hayi longithwa komutondi uuna tazi mokamba ye mOkongo.

Konima sho kwatoko na Kommanda okwa mono kutya aakwiita yomutondi itaya endepo okwa tokola kutya otatu lala mOndema . Onkene otwa kongo ehala lyokulala miihwa kuuzilo womukunda ngoka. Ongula sho kwa shi Kommanda okwe tu tumu mewiliko lya Hailwa Sacky oku ka ndaadha kOkamanya hoka kwa hokololwa kutya oko kwa li kwa monika aatondi esiku lya piti.

Etanga alihe otwe li thigi  miihwa popepi nondjila mpoka twa li twa ninga oshilangela esiku lyaziko pOndema.

Otwa li twa lombwelwa opo tu heke aatondi yetu moku yuumba tse tatu uka kOndema hoka oko kwa ningwa oshilangela.

Pokamanya otwa adha taku tiwa aatondi oya thigipo omukunda ngoka ongula yesiku ndyoka yuuka kokamba kOkongo.

Aakalimo yomomukunda ngoka oye tu lombwele kutya aakwiita mboka oya li yeli omilongo 60 lwaampoka ya li ya monika yuuka ombululu ya Kongo, nenge ngiika yuuka kOluhapa nenge kEpangwe omikunda dhili muuzilo waKongo.

Otwa li twa tumu oohailwa yaali ya shune ketanga lyetu kOndema opo ye ke li tseyithile. Etanga enene ndyoka twa thigi konima olya li li uupathi lyiilongekidhila kehe shoka tashiya.Konima yokuuva uuyelele mbuka Kommanda Kamati okwa li a lombwele aakwiita ayehe opo yi inyenge yuuka komukunda Okawe moka tatu ka topolwa moongundu mbali, unene tuu sho aanamukunda mboka ya li itaaya vulu okutu gwanithilapo iikulya. Sho twa thiki pOkawe otwaadha aantu yetu tegelela noye tu longekidhila iikulya nomeya. Ihe shaashi ongundu oya li onene okupalutha, oya li ya topolwa moongundu mbali ooshona.

Ongundu yimwe oya kala mOkawe omanga onkwawo ya yi komukunda Eendobe hoka ya li ya longekidhilwa iikulya. Ongundu ndjika okwa li ya lombwelwa yi galukile kOkawe konima yokulya. Okuza mOkawe otwa yi kEhafo noku inyenga kwetu ngaaka elalakano okukonga omutondi gwetu tse tu mu kondjithe. Oshoka ka twali tu shishi kutya omutondi oti inyenge uuka peni. Otwa tokola opo tu uhale mEhafo. Okommanda yetu oya li ya taalelwa keshongo lyiikulya yaapo nawa unene tuu okushi talela moondjembo oondhigu ndhoka aakwiita ya li ya humbata. Okwa koneke kutya ngele oya ponokelwa nena mbaka itaya ka lwa nomukumo oshoka oya li inaa ya lya sha kola.

Onkene okwa tokolwa kutya etanga otali ka uhala tali vululukwa momukunda ngoka, unene tuu ngele aanamukunda oya tokola okupalutha aakwiita mbaka.Kongulohi Kommanda Sacky nangame otwa  ka tsakaneka aalumentu ooyene yomagumbo okukundathana nayo opo yetu dhipagele oongombe mbali opo aakwiita yetu mboka ya li ya sondjala ya vule okupaluthwa uusiku mboka. Otwa yi tu ka tsakanene naasamane mboka twali tu shi kutya oyena oongombe miigunda nonando ka twali twa tseya ngele oongombe ndhoka odhawo yene. Manga tatu inyenge okuza kegumbo limwe okuya kegumbo ekwawo otwa li tatu ipula ngele aatondi otashi vulika ya thika momukunda nguka inaa ya monika onkene otwa nkondopeke okukala uupathi kwetu okuyanda iiponokela yoshiyakela.

Onkalo yegameno kaya li tayi vulu oku tengenekwa kutya ookaakalimo yomomukunda nguka nenge kutse oshoka atuhe kapena ngoka a li a tseya kutya omutondi okuli peni.Konima yolukongo lwongombe otwe shi pondola okumona ondumetana onene ya gwana okupalutha aakwiita ayehe.

Muusiku otwa zimo miihwa nokuya mokati komukunda opo tu vule okumona omeya okunwa okwiiyoga oshowo okutula moombago dhetu dhopakwiita.

Otwa li wo twa hala aakalimo yaa ende iinano iile pethimbo taye tu etele iikulya. Uusiku mboka otwa kala momukunda ngoka tatu li onyama. Nonkundana kutya aakwiita yomutondi oya li momukunda Enyana oya li ya nyanyudha akwiita yetu mboka ya li yi ilongekidha oku ya kondjitha omanga ongundu inaa yi topolwa muungundu uushona mboka wa li uupu okupa iikulya.

Ongula yesiku lya landula otwa tumwa ongo oondadhi kEnyana opo tu ka ndaadhe aatondi yetu. Aanamukunda pEnyana oyetu tseyithile kutya oya mwene omutondi gwetu ta teke omeya piikweyo  yili mokati komukunda ngoka.

Konima yokuuva ndhika otwa tokola oku tuma aakwiita yaali kongundu yetu yaakwiita ndjoka yili monima. Mboka twa kalapo otwa tokola okulandula omutondi oku mu ndaadha okutala kutya okuna aantu ye thike peni oshowo iikondjitho yoludhi luni.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here