Vati omudo nongola –walye tuu kehongo moNamibia

0
292

Dula na dula oidjemo yododo 10 no 12 onghene ngaho tai di mo tai hafifa keefikola dimwe yoo tai nyemateke kudikwao.

Oidjemo haiya ya yooloka, ilyaafane kokule yafa ashike ihe fi yeefikola dili moshilongo shimwe.

Eyooloko nee olo lili pokati koidjemo yeefikola da yooloka oha li etele nee oshiwana omadilaadilo nomalipulo kutya mbela ovahongi vamwe ova deulwa koiputudilo yopombada oyo haku longwa ovanhu okudopifa ounona, ile pamwe opena ashike omikunda ngee diyadi ounona ovena ashike omitwe dikukutu, ile mbela oshike?

Ovanhu ota va kala ita ve li pula ngaho ngahelipi ngeenge ounona aveshe moshilongo ashishe ohava shange ekonaakono lopashiwana, hano ekonaakono lelifa ndele opena ounona vamwe hava mono eeA neeA*, ofikola aishe omanga eefikola dimwe hadi mono ashike ooU nooG nooF?

Eshi nee shii, omuhongi nande oku dopife ofikola aishe, iha pa ningwa sha yoo tuu sha kwata moiti opo a kwafelwe yee a longe xwepo odula tai landula.

Ponhele yoku ya momafudo, epangelo ola pumbwa oku kala hali longifa oufudo vofikola oku eta ovalongifikola vokeefikola odo hadi longo nawa naadi hadi dopa, opo va tukulilafane eshiivo.

Elongo inali kala ashike shamha ashike omunhu ena odjapo yee oilonga ei ta longo ita i ulike kutya okuna odjapo yopombada.

Navali ita shi kwafa sha ngeenge ovahongi tava i momafudo omanga okaana okaNamibia taka mono oixuna.

Itaku ti nee ovalongifikola inava ya vali momafudo, ahawe. Nava kale nande eshi veli mefudo la Mei, vamwe ota va longwa kuvakwao vokeefikola odo hadi piti nawa, voo ava va fuda po puMei tava kalongwa po puAguste.

Ashike ngeenge hatu popi eefikola odo hadi piti nawa ita tu popi nande ovo hava nyeke ko noku ongela omakanapa okeefikola davakwao, nokufiila vakwao omashaalela. Eefikola odo hadi longo nawa odo hadi kufa ounona ovo vena omaano okwiilonga a yoolokafana ndele tava piti nawa.

Kakele kovalongi ovo itava longo nawa, eefikola dimwe novalongi vamwe itava pewa naanaa ombedi shaashi momidingonoko dimwe nomonghalo omo tava longele kadi li naanaa nawa.

Osha pumbiwa nosha fimana neenghono opo ounona ovo veli mondodo 10 no 12, tava tulwa monghalo nomomudingonoko uli nawa wokulihongela. Shaashi omunhu ito dulu oku yeleka okaana keli momuhandjo naaka haka di keumbo, unene tuu ovo va kalela eefikola komaumbo ehe fi avo. Omambo amwe oyaa omiti eli koushai.

Ounona vamwe ohava ende eekilometa da fika fiyo opu hetatu okuya kofikola. Ookaana oko ka enda oshinano shile neenghono, ito ka yeleke naaka haka di ashike pombete nokukeli kosha, nokuya mekulo, noku ya konguluyofikola nokolibrary.

Ou ha ende oshinano shile, apa a ka fikila keumbo okwa toka ye okwa loloka, yee opo ngoo vali taka pewa oilonga yomeumbo.

Oinima itatu ta i dulu oku ningwa opo ku kwafelwe ounona ovo hava ende oinano ile, shotete; ovadali novatonateli vounona ovo ovena oku eta olukeno, ngeenge tava yandje oinakuwanifwa momaumbo kounona ovo. Ounona nava pewe va longe mexuliloshivike, unene ngoo Olomakaya, oo omafiku makwao taa ningi oilonga yofikola. Epuko ngeenge omudali oha mangulula ashike okaana pefimbo lekonaakono, yee iheka pe efimbo la wana mokati kodula. Ekonaakono oha li li longekidilwa odula aishe. Ina tu kala hatu kola okambwa mefimbo lomilaulu.

Oshinima oshitivali, ovadali, elelofikola novakwashiwana ponhele opo pena ofikola ina oGrade 10 no 12, nave li tule kumwe opo va tulile po ounona ounhele vokukala, opo tava kala veli metonatele lovahongi novadali. Elongo lounona nali hangakenwe.

Noshaxuuninwa epangelo nali kendabale opo li tule omihandjo pofikola keshe ina eendodo odo mbali. O Grade 10 no 12 oda talika ko onga omainda manene oo a eta enyonauko leenghalamwenyo dovanyasha vahapu moNamibia. Ngeno ofikola ina oGrade 12 ina i ninga eedula fiyo opo10 ihena omuhandjo. Naku kendabalwe opo ku yandjwe omuhandjo meendelelo ngaashi tashi dulika.

 

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here