Omaitavelo opamufyuululwkalo a puka

0
234

ONGWEDIVA –Omaitavelo amwe opamufyuululwkalo otaa pukifa ovakainhu ve li momateelelo vehe na ouyelele ve a shikule voo tava kanifa oundjolowele wavo nowounona.

Edi, oda kolekwa kuNangula Angula, omupangi moshipangelo shaMedipark.

Angula ta ti ouyelele umwa wa nyika oshiponga hau pewa ovakainhu pefimbo veli momateelelo owa kwatela mo okulya oikulya yonhumba ngaashi, eeshi di talala, omaungu, omalemune, omai naikwao imwe. Omupangi ou ta ti oikulya ei oyo imwe moikulya oyo ya pumbiwa okuliwa komukainhu e li meteelelo. Angula ta yembe yoo nokusheka eitavelo kutya okunwa otombo nge uli meteelelo oha ku kwafa opo omukainhu a mone okaana ka yela nawa, ta ti edi oda Nakalindi, ina di shikulwa.

Omupangi ou ta yelifa kutya Medipark okwa teya oraikota moshilongo,  eshi moshipangelo mwa dalwa okaana kodjundo yeekilograma 5,8  neudo. Tati ina yokaana oko okwe li ufa ashike komalombwelo.

Ehangano lOundjolowele mOunyuni[WHO] ola koleka kutya ovateeleli moNamibia ve dule po 200 va eta ounona vehe na oshiviga molwa okuha lya oikulya iwa nomaihumbato e he li mondjila.

Angula ota ti, omaitavelo a puka otaa imbi ovateeleli   va lye oikulya i na oitungifi neeproteina, tava eta ounona inava kola. Ovakulunhu vamwe ova lombwela ovateeleli  kutya; omuteeleli ngee okwa nu otombo, ota eta okaana ka yela. Okulya omai, oto dala ohanana i na ongwala. Okulya omaungu oto dala okaana haka yeya. Okulya omalamuna, oto eta okaana kashunga, okulya ongongo ota mono okahanana taka tende oshipa.

Onghee, Medipark okwa longikida efiku lowina okukonaakona ovateeleli oshali oshikando shotete.  Ovakainhu ova  konaakonwa oshiviga, eehonde domaludi opo ngee a monika oupyakadi a kwafwe. Efiku lowina eli, ola longikidwa okushiva ovateeleli pamwe naavo ve li popepi navo va kumaidwe kefimano lomakonaakono omuteeleli a ete okaana ke na oukolele.

Angula ta weda po kutya, ovateeleli ova pewa ouyelele kefimano loludalo la longikidwa.  Keshe odula  ovakainhu ovanyasha otava fiki ponghatu yokweeta ounona ndele inava pewa omauyele kombinga yoludalo la longikidwa. Ovakainhu ove na oufemba wokuninga omatokolo kombinga yoludalo va hala. Ta ti  hava teeleli aveshe ve na oukolele,  molwa omikifi domikwayu  dimwe ohadi tandavele okupitila momilele ngaashi HIV/AIDS ndele ngeenge oshiwana osha pukululwa nena ohatu ka kandula po okuhashiiva. Medipark okwa kufa onghatu yelongo kefimano lepalulo lokaana manga ke li medimo  nenyamifo konhulo.

Eshi oshikando shotete oshipangelo sha longikida eyakulo eli opo oshiwana ashishe shi shiive  efimano lefiloshisho  neyambidido lomuteeleli.

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here