Oshilukadhina Aupa

0
523

Edhina lyandje ndyoka lya tseyika kaantu oyendji olyo: Aupa. Oyendji ohayi ipula kutya omolwashike handi ithanwa Aupa. Edhina Aupa olyambushandje, Iita yiIpandulwa. Edhina Aupa, kalya li shili edhina lyambushandje, ihe olya li owala oshilukadhina. Mbushandje edhina ndika naye, okwe li lukwa owala, oshoka nale aantu oya li haya simaneke aasamane mboka yaakuluntu, nohaye yi ithana ooAupa, shoka tashi ti “tatekulu” nomelaka lyOshimbulu “oupa”. Oshimbulu elaka ndyoka lya li hali longithwa unene pethimbo ndiyaka lyuukoloni moNamibia, ongelaka lyopambelewa. Aantu onkene ya kala owala haa ithana mbushandje Aupapa. Sho nda kala pethimbo ndyono handi menekele koombushandje, shampa nda galukile kegumbo, aantu oya li haa ithana ndje owala Aupapa, ngaashi hayi ithana mbushandje.
Edhina Aupapa onda li ndi li huge, kanda li ndi li hole. Sho nda ka koka onda kala nokupwaakenena/okuhuganena aantu mboka ya kala haye li ithana ndje, inandi hala nando oku ya itaala .Ashike nando ongawo, inandi keya vulikitha nande. Sho nda koko nde engene ko, onde ke shi dhimbulukwa ashike kutya nani aantu mboka taya ithana ndje, itandi ya vulikitha. Pehala lyoku ya vulikitha, ngame ongame ashike nda yi koongolo ndele tandi ningi handi itaale, ngele taya ithana ndje Aupa. Osho ngaaka, Aupa lya ningi edhina lyandje, nolya laminine po omadhina gandje agehe e tandi ningi owala handi ithanwa Aupa wiIndongo. Omanyolo sho ge ke ya, aantu taa inyolitha uutse niinima iikwawo, onda kala nduno tandi inyolitha Frans Aupa Indongo, nenge olwindji onda gwedha ko edhina lyandje lyopomboga Iita. Tandi ithanwa ihe, Frans Aupa Iita Indongo.
Edhina lyandje Frans, olya holoka po sha faathana naanaa nedhina Aupa. Frans olya za kedhina Fransiskus, Ngaashi nde shi tumbula metetekelo, edhina lyandje ndyoka nda shashwa oFransiskus. Ashike okuza tuu peshasho lyandje, kape na nando ngoka i ithana ndje Fransiskus. Aantu oya kala ya kwatwa kuunyenge nokonyalo yelaka okwiithana edhina lyandje lyu udha, oya kala owala haya ithana ndje Frans Indongo, opuwo. Natango tuu, okuza mpoka onda vulika kaaithani yedhina Frans, oshoka ihaya vulu okwiithana ndje Fransiskus. Ashike ngele owa yi momambo gegongalo lyetu to kongo ombapila yandje yegongalo, e to pula kutya owa hala ombapila ya Frans Indongo, ito yi mono. Shampa wa ti: Onda hala ombapila ya Fransiskus Indongo, nena otayi monika mbala. Ano ngashingeyi omadhina gandje gopambelewa ogo, Frans Aupa Indongo, ashike momambo gegongalo lyetu, ongame Fransiskus Indongo.
Manga inaandi ya nadhilwe, pokati mpoka aakuluntu yandje oya lombwela ndje kutya mbushandje, Aupa ano Iita yiIpandulwa, okwa li omuniilonga pOmisioni yOngeleki yaKatoolika kaRooma, pOkatana. Mbushandje okwa li omuhingi gwomatemba gaMisioni, a li ha ka tala nago opoosa niikulya yaahongi kOndangwa, shaashi oko ashike kwa li kuna ositola ethimbo ndiyaka. Ye mwene mbushandje pOkatana okwi ile po a ziilile muumbwiti kuushimba, ano okwa li ombwiti. Kakele kaashono, ye okwa kala ye shaathane nale natate, manga inaa ya kuumbwiti noya li ye na uukuumwe wa tsa kesipa.
Kombinga ya mbushandje Aupa, itandi vulu naanaa okupopya ko sha oshindji nde shi mona nenge nde shi ilonga kuye, molwashoka sho nda li handi menekele puye, onda li ndjepunda, ano okamati okashona. Na ishewe sho a ka mana oondjenda, okwa thigi ndje natango mepipi lyuumatyona lelalela. Shoka nda koneke kombinga yambushandje osho shoka kutya, ye okwa li omulumentu omunambili. Mokumenekela kwandje puye, onda koneke nondi ilongo kutya, oshinima shoka hashi tulwa koothingo dhoongombe osho, ondjoko.
Oshinima oshikwawo natango nda koneke osho shoka kutya pethimbo ndiyaka, omatemba oga li haga nanwa koongombe hakuusino. Mokudhana kwetu otwa kala hatu yelekele okuhinga omatemba, ngaashi naanaa ngoka mbushandje a kala omuhingi gwago. Omatemba gaahongi oga kala hage ya kegumbo lye, notwa kala wo hatu mono ompito yokulonda mo.
Opu na aantu yamwe haa ti kutya aniwa onda lukilwa omuhongi Pata Frans Seiler, ngoka a li pOkatana. Shoka kashi li mondjila, ihe oshoshili kutya okwa li Pata gwedhina ndyoka, Frans. Pata Frans, otwa li twi igililathana naye.
Sho nda ningi omulongisikola, ngaashi tashi ka holoka membo muka komeho, okwa kala nduno kuume kandje.
Shampa twa yi kOkatana, otse aakuluntu, mboka hatu ka nwa ngaa otee koongulu dhaahongi. Pata Frans okwa li omusitagongalo omuwanawa, e na oshiholelwa oshiwanawa.
Okutya ngaa iilonga yokomake mbiya ohe yi vulu, ye ishewe okwa li ena omatseho.
Pata Frans, okwa li wo e na ekwatathano ewanawa naanona. Shampa wa adha tamu yogo naye momeya, ohe ku kwata owala komutse ye te kuthindile kohi yomeya. Sho to pona omapamba gomeya, ye ota yolo nduno. Pethimbo ndyono, Pata Frans okwa li omumati omugundjuka. Moku mu yelekanitha naPata Antonius Wischersen, ngoka a li a tseyika nawa noshilukadhina, Pata Mumbinda yolumoho mOkatana, Pata Frans Seiler okwa li ha gandja.
Shampa wa adha a ningine ko koongulu dhawo hoka ndele to mono ta zi ko nembulukweya lye lyOshindowishi lyekotse lya tsa moongolo, moondjato dhalyo adhihe uuleke owala wu udha mo.
Sho te ya mpono, ota ningi ngaa ngu a pa okaleke kamwe, ngu kamwe.
Konima ye ota kutha mo uyali, ye ote wu umbile nokuli mombanda, opo a tale ngoka ta hakana nawa.
Mokukala kwandje naahongi ondi ilongo mo oshindji, unene tuu okutseya uukwatya nomaihumbato gaantu ya za kiilongo yilwe.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here